Gjeologjia moderne ka zbuluar se malet nuk janë thjesht ngritje sipërfaqësore, por kanë "rrënjë" masive nën tokë që veprojnë fiks si kunja stabilizuese. Kurani e ka deklaruar këtë fakt 14 shekuj më parë.
Thelb: Ashtu si një kunj çadre (pegs/stakes) që ngulitet thellë në tokë për të mbajtur çadrën të palëvizur, ashtu edhe malet kanë rrënjë të thella që stabilizojnë koren e Tokës. Kurani përdor pikërisht fjalën "kunja" për to.
Zbulimi i Rrënjëve të Maleve (Izostazia)
Për mijëra vjet, njerëzit mendonin se malet ishin thjesht masa të mëdha guri që qëndronin mbi sipërfaqen e Tokës, ashtu siç qëndron një gur i thjeshtë mbi tokë. Vetëm në mesin e shekullit të 19-të, kur shkencëtarët filluan të masnin gravitetin dhe të studionin strukturën e brendshme të Tokës (nëpërmjet parimit të njohur si Izostazia), ata zbuluan një të vërtetë tronditëse.
U zbulua se malet kanë "rrënjë" të thella që shtrihen poshtë në manti, shumë më thellë sesa lartësia e tyre mbi sipërfaqe. Për shembull, një mal si Mount Everest, i cili ngrihet rreth 9 km mbi nivelin e detit, ka një rrënjë që zgjatet më shumë se 50 km thellë në koren e Tokës! Këto rrënjë masive shërbejnë për të balancuar dhe stabilizuar litosferën mbi mantelin gjysmë të lëngshëm të Tokës.
Saktësia e Fjalës "Awtad"
1400 vjet përpara se gjeologjia moderne të zbulonte këtë fakt strukturor, Kurani bëri një pyetje retorike në Suren En-Nebe (78:6-7): "A nuk e bëmë Ne tokën shtrat, kurse malet kunja (awtad)?"
Fjala arabe "awtad" i referohet drejtpërdrejt "kunjave" që përdoren për të ngulur çadrat (tent pegs). Ky term është një përshkrim absolutisht i saktë shkencor dhe pamor për dy arsye:
- Nga ana strukturore: Një kunj ka pjesën e tij më të madhe të fshehur nën tokë, ndërsa vetëm një pjesë e vogël mbetet mbi sipërfaqe. Kështu janë saktësisht edhe malet me rrënjët e tyre.
- Nga ana funksionale: Funksioni i një kunji është të "fiksojë" dhe të "stabilizojë" atë që mban. Në të njëjtën mënyrë, teoria e Izostazisë vërteton se rrënjët e maleve i japin stabilitet kores tektonike të Tokës duke parandaluar lëkundjet e tepërta.
Lidhja e Fesë me Shkencën
Në kohën e Profetit Muhamed (ﷺ), askush nuk kishte pajisje sizmike apo satelitë për të matur thellësinë e kores së Tokës. Përdorimi i fjalës "kunja" për të përshkruar strukturën dhe funksionin e fshehtë të maleve është një provë e pakundërshtueshme e burimit hyjnor të Kuranit.
Ajetet Kuranore
Kuran 78:6-7
أَلَمْ نَجْعَلِ ٱلْأَرْضَ مِهَٰدًا • وَٱلْجِبَالَ أَوْتَادًا
A nuk e bëmë Ne tokën si një shtrat (të gjerë)? Dhe malet i bëmë si kunja?
Kuran 16:15
وَأَلْقَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ رَوَٰسِىَ أَن تَمِيدَ بِكُمْ
Dhe Ai ka vendosur në tokë male të patundura (rrënjosura), në mënyrë që ajo të mos lëkundet bashkë me ju...
Të dy ajetet së bashku përbëjnë zbulimin themelor të gjeologjisë moderne: Malet janë kunja të thella që shërbejnë për të stabilizuar planetin tonë.
Teksti arab (Uthmani) dhe përkthimi shqip: Feti Mehdiu. Burimi: Tanzil Project.